Kadın Cinsel Organlarının
Yapısı
Kadın üreme organları (genital organlar)
dışta yer alanlar ve içte yer alanlar olmak üzere ikiye ayrılır. İç
genital organlar kadın iskeletinde bacakların hemen üzerinde yer alan
leğen kemikleri ve bel kemiği tarafından oluşturulan kemik çatının
(latince pelvis) içinde koruma altına alınmışlardır.
Kadın Organlarının Yapısı ve İşleyişi
Yandaki
resimde kadın genital organları önden bakışta şematik olarak
görülmektedir.
Kemik Çatı
Kadın doğası gebe kalmaya, rahim içinde
gelişmekte olan bebeği büyütmeye ve nihayet olgunlaşmış bebeği dünyaya
getirmeye göre düzenlenmiştir. Bu görevleri yerine getirmek amacına
yönelik olarak kadının kemik çatısı erkeğin kemik çatısına göre belirgin
farklılıklar gösterir:
Yandaki resimde solda
alt alta yer alan iki resimde erkeğin kemik çatısı üstten ve önden
bakışta, sağda alt alta yer alan iki resimde ise kadının kemik çatısı
üstten ve önden bakışta görülmektedir. Dikkatlice bakıldığında erkeğin
üstten bakışta kemik çatı açıklığının kalp şeklinde, kadının kemik çatı
açıklığının ise yuvarlak olduğu görülebilir. Bu farklılık erkeğin leğen
kemiklerinin yapısının daha çok ağır yük taşımaya yönelik, kadının leğen
kemiklerinin yapısının ise bebeğin başının doğum esnasında leğen
kemikleri tarafından oluşturulan doğum kanalına girmesine yönelik
yapılanmasından kaynaklanmaktadır.
Yine benzer bir şekilde önden
bakışta erkeğin leğen kemikleri alt açısı dar, kadının leğen kemikleri
alt açısı bebeğin doğum kanalından dışarıya rahatça çıkabilmesine olanak
tanımak için geniş açılı olarak yapılandırılmıştır.
Kadının
kemik yapısının üzerinde yer alan kaslar ve bağlar bebeğin doğum
kanalından geçerek dış dünyaya çıkma sürecinde ona mümkün olan en geniş
alanı sağlamak amacına yönelik olarak gevşemeye elverişli olarak
yapılandırılmışlardır. Erkeklerin leğen kemikleri daha çok yük taşımaya
elverişli olacak şekilde biçimlendirildiğinden kaslar ve bağlar çok
fazla gevşeme göstermezler. Kadınlarda bel ağrısının erkeklere göre daha
sık görülmesinin en muhtemel nedeni budur.
Dış Genital Organlar
Kadın dış
genital organları vücudu örten cilt tabakasının bir devamıdır ve kadın
iç genital organlarına giriş kapısını, bebeğin doğduğu "doğum
kanalından" çıkış kapısını oluştururlar. Dış genital organlara topluca
vulva adı verilir.
Dış genital organların
karşıdan bakıldığında görüntüsü
Kadın dış genital bölgesinin genel yapısı
Vulva,
kadın dış genital bölgelerine karşıdan bakıldığında üstte "çatıyı"
oluşturan leğen kemiklerinin birbiriyle orta hatta birleştiği bölgenin
oluşturduğu kabarıklık olan pubis tepesi, altta anüs ve yanlarda büyük
(dış) dudaklar adı verilen yapılarca sınırlanan bölgedir.
Pubis
tepesi cilt ve altında yağ dokusu içerir, üzeri genital kıllarla
kaplıdır. Pubis tepesinin hemen altında klitoris bulunur. Dış genital
organların bir tabaka altında kadının doğum yapmasında, idrar ve dışkı
çıkışı gibi işlevleri istemli olarak yürütmesinde önemli yeri olan
kaslar bulunur. Bu kaslara topluca pelvis tabanı kasları adı verilir.
Dış (büyük) dudaklar
Dölyolu
(vajina) girişini sağlı sollu örten cilt kıvrımlarının dışta yer
alanlarıdır. Dış dudaklar önde genital kılların olduğu pubis tepesinde,
arkada ise anüsün hemen üstünde birleşirler. Üzerleri genital kıllarla
kaplıdır ve cilt altında yağdokusu içerirler.
İç (küçük) dudaklar
Sağlı
sollu dış dudakların iç yüzlerinde yer alan, klitorisin üst kısmından
vajina girişinin altına uzanan kıvrımlı yapılardır. İdrar deliği ve
vajina girişinin etrafını sararlar. İç dudaklar normal şartlarda
bacaklar kapalıyken görünmezken bazı kadınlarda dış dudaklardan daha
geniş olduklarından dışarı taşabilirler. Kılla kaplı değildirler ve
ciltaltı yağdokusu içermezler.

Vajina
girişi
İç dudakların devamında yer alan ve kızlık zarına
kadar devam eden 1-2 santimetrelik bir kısımdır. Kızlık zarı
yırtıldıktan sonra vajinayla birleşir.
Kızlık zarı
Latince de hymen ("himen" okunur)
olarak adlandırılan bu yapı, ince olmasına karşın nispeten esnektir ve
ortasında bir veya daha fazla sayıda delik içerir. Her kadında farklı
yapıya sahip olmasına karşın, genellikle ilk ilişki esnasında hafif bir
kanamayla yırtılır ve böylece vajina girişiyle vajinanın birleşmesini
sağlar.
Kızlık zarının kadın genital organlarını enfeksiyondan
koruduğu söylense de, ortasında adet kanamasının akmasını sağlayacak
deliği veya delikleri olan bu yapının bakterilerin geçişini nasıl
engellediği açıklanamadığından, bu işlevi tartışmalıdır.
Klitoris
Klitoris hemen pubis tepesi altında
yer alan bir yapıdır ve üstte ve yanlarda iç dudaklarla çevrilidir.
Klitorisin hemen alt kısmında idrar deliği, idrar deliğinin altında ise
vajina girişi bulunur. Klitorisin dıştan görünen düğme şeklindeki
parçasının yanında vulvanın içine tümüyle gömülü şekilde yanlara doğru
uzanan iki kolu vardır ve bu haliyle klitoris gerçekte Y şeklinde bir
yapıdır. Klitoris cinsel ilişki esnasında aynen erkeğin penisi gibi
sertleşebilme özelliğine sahiptir. Kan damarlarından oldukça zengin bu
yapı kadın orgazmında önemli görevler üstlenir.
İdrar Deliği (uretra ağzı)
Klitorisin
hemen altında, iç dudakların önde birleştiği yerde bulunan ve idrarın
dışarı boşaltılmasını sağlayan idrar deliği aşağıda anlatılacak olan
uretra adlı yapının son kısmını oluşturur.
Perine
Perine dış dudakların
arkada birleştiği yerle anüs arasında yer alan bölgedir. Ciltle kaplı
olan bölge ciltaltında idrar ve dışkı işlevlerinin kontrolünü sağlayan
kasları barındırır. Bu kaslar doğum eylemi esnasında mümkün olduğunca
gevşeyerek bebeğin başının doğmasına izin verirler.
Doğum
eyleminin son aşamasına gelindiğinde bebeğin doğumunu kolaylaştırmak
amacıyla perineye yapılan kesiye epizyotomi (doğum kesisi) adı verilir.
Bu kesinin amacı bebek doğarken bu bölgenin yırtılmasını ve altta
bulunan perine kaslarının zarar görmesini engellemektir.
Vulvada bulunan salgı bezleri
Dış
genital bölgenin kurumasını önlemek ve cinsel ilişkide gerekli
kayganlaşmayı sağlamak işlevini yürüten birkaç adet salgı bezi vardır.
Bunlar arasında en önemlileri idrar çıkış deliğinin yanlarında yer alan
Skene bezleri ve vajina girişinin yakınında sağlı sollu yer alan
Bartholin ("bartolin" okunur) bezleridir.
Makat (anüs)
Makat kalın
bağırsağın son kısmıdır ve depolanan dışkının dışa atılmasını sağlar.
Bu
yapının vajinaya ne kadar yakın olduğuna dikkat edin. Bu anatomik
yakınlık nedeniyle kalın bağırsaktan dışkılama esnasında gelen
bakteriler vajinayla yakın temasta olurlar ve enfeksiyon tehlikesi
oluştururlar.
Kadınların tuvalet sonrası temizlikte dikkat
etmeleri gereken çok önemli bir kural vardır:
Temizlik arkadan
öne (anüsten vajinaya) doğru değil, önden arkaya doğru yapılmalıdır.
Zira arkadan öne temizlik kalın bağırsak bakterilerinin vajinaya ve
buradan da uretra ağzına bulaşmasına ve bu bölgelerde sık sık
enfeksiyonlar yaşanmasına neden olabilir.
Kızınıza tuvalet
eğitimi verirken de bu kuralı öğretmeyi ihmal etmeyin.