Dünyada her iki dakikada bir kadının hayatını
kaybetmesine neden olan rahim ağzı kanserinden korunmak için önceden
önlem almak şart. Doktor kontrollerini aksatmamak, düzenli bir
cinsel yaşama sahip olmak ve aşı yaptırmak kanserin önlenmesinde önemli
rol oynuyor.
Kadınlar arasında en çok görülen kanser
türlerinden biri olan rahim ağzı kanseri hakkında merak edilen soruları
İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi Florence Nightingale Hastanesi
Kadın Doğum Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İlkkan Dünder’e sorduk.
Rahim ağzı kanseri neden hep gündemde?
Kanser öldürücü potansiyele sahip bir hastalık olduğu için yıllardır
insanların korkulu rüyası olarak gündemde kalabilmeyi başarmıştır. Gerek
rahim ağzı kanserine bağlı olarak dünyada her iki dakikada bir kadının
hayatını kaybetmesi, gerekse rahim ağzı kanseri etkenine yönelik
aşıların geliştirilmesi bu hastalığın gündemde kalmasını sağlıyor.
Rahim ağzı kanserinin nedeni nedir? Rahim
ağzı kanserinin bugün için bilinen etkeni bir virüs. İnsan Papilloma
Virüsü, kısaca HPV olarak adlandırılmış bu virüsün 200 civarında çeşidi
bulunuyor ve 15 çeşidinin rahim ağzı kanserine yol açtığı biliniyor. Bu virüsün yaygınlığı nedir?
Genellikle cinsel temas ile bulaşan bu virüs, deri-mukoza temasları ile
de kişiden kişiye geçebiliyor. Çok partnerli bir yaşamın tercih
edilmesi, korunmasız cinsel temas kurulması ve hijyen kurallarına dikkat
edilmemesi gibi nedenler virüsün yaygınlaşmasına neden oluyor. Rahim ağzı kanserinden aşıyla korunmak mümkün mü?
100 rahim ağzı kanseri olgusunun 70-75’ ine HPV 16 ve 18 tipleri neden
oluyor ve geliştirilmiş olan HPV aşıları bu tiplere karşı yüzde yüze
yakın bir koruma sağlıyor. Yapılan çalışmalar, bu iki tip dışındaki bazı
tiplerin yaptığı rahim ağzı kanserine karşı da bu aşılarn etkinliğini
gösteriyor. Kısaca, rahim ağzı kanserlerinin yüzde 85’ine neden olan HPV
tiplerine karşı bu aşıların yüzde yüze yakın oranlarda kadınları
koruduğu iddia ediliyor. Yaygınlaştırılmış aşılama programlarıyla bu
hastalığa yakalanan kadın sayısının, yakın gelecekte oldukça aza
indirileceğini düşünüyorum. Aşı nereden yapılıyor? Kimler aşı olmalı?
Rahim ağzı kanserine neden olan virüslere karşı geliştirilmiş olan bu
aşılar, omuzun hemen altındaki kas içerisine kolayca uygulanabiliyor.
HPV virüsü büyük oranda cinsel yolla bulaştığı için, aşının kız
çocuklarına 11- 13 yaş aralığında yapılması ideal olarak
değerlendiriliyor. Ülkemizde ikili aşı 10-25 yaş, dörtlü aşı 9-26 yaş
arasında kullanım için ruhsat almış durumdadır. HPV’ye karşı
geliştirilmiş bu aşılar 6 aylık bir süreç içerisinde 3 kez yapılıyor. Aşılar ne kadar süre koruyor?
Aşının bugüne değin geçmişi irdelendiğinde; yaklaşık dokuz yıldır
HPV’nin ilgili tiplerine karşı yüzde 100’e yakın koruduğu şeklinde
çalışmalar sunuldu. İnsanlara uygulanan diğer aşılar ile ilgili
tecrübeler de göz önüne alındığında, bu aşıların da kadınları söz konusu
virüsten ve dolayısıyla rahim ağzı kanserinden en az 20 yıl koruyacağı
öngörüsü ağırlık kazanıyor.
Rahim ağzı kanserinin belirtileri neler?
Rahim ağzı kanseri tanısı almış bir kadının genellikle şikayetleri;
menstruasyon dönemi dışındaki vajinal kanamalar, sarı ya da kanlı, kötü
kokulu vajinal akıntılar, cinsel temas esnasında veya sonrasında vajinal
kanamaların olması, sık sık tekrarlayan idrar yollarına ait sorunların
yanı sıra, ilerlemiş olgularda halsizlik, kilo kaybı, genellikle ağrı
kesicilere cevap vermeyen kasık ve kemik ağrıları olarak
sıralanabiliyor.
