|
|
 |
 |
Okunma |
|
301 |
Mini-Mental Durum Muayenesi (Mini-Mental State Examination -MMSE)
B u herhalde bütün dünyada en yaygın kullanılan bilişsel testtir ve
genellikle bilişsel işlevlerin “altın standart” testi olarak görülür.
Yönelim, kayıt, dikkat, hesaplama, anımsama, dil ve kopyalama ve çizim
yetilerini ölçer.
Alzheimer hastalığı Değerlendirme Ölçeği –bilişsel alt ölçek (ADAS-cog)
Bellek, kopyalama, çizim ve dil yetilerini değerlendirir. Hafif ila
orta şiddette Alzheimer hastalığı için yeni tedavilerin klinik
denemelerinde yaygın olarak kullanılır. Testlerin yapılması en az bir
saat sürer, testi yapan kişi deneyimli olmalıdır. Daha ağır demanslı
hastalar işbirliğine giremezler.
Ağır Bozukluk Bataryası (Severe Impairment Battery –SIB)
Alzheimer hastalığının daha ileri evrelerindeki hastalardaki bilişsel
işlevler için bir testtir. Sözsüz ipuçlarıyla birlikte verilen tek
adımlı komutları yerine getirmek gibi basit ödevlere dayanır.
Alzheimer hastalığı için İşlevsel Ölçekler
Alzheimer Hastalığında İşbirliği Çalışması - Gündelik Yaşam Etkinlikleri
(Alzheimer’s Disease Cooperative Study Activities of Daily Living
–ADCS-ADL) 8
42 maddeden oluşan, Alzheimer hastalığının bütün evrelerinde işlevsel yetileri ölçen kapsamlı bir testtir.
Alzheimer hastalığı için davranışsal ölçekler
Davranışsal ölçekler ajitasyon, saldırganlık, depresyon, sanrılar ve varsanıları değerlendirir.
Geriatrik Hastalar için davranışsal değerlendirme (BGP) ‘Bakım için bağımlılık’ alt ölçeği
Bu test geriatrik hastaların davranışlarını ölçer. 23 maddeyi değerlendirir ve güvenilirliği iyidir.
Nöropsikiyatrik Envanter (NPI)
Bu test davranışsal belirtilerin sıklığını, şiddetini ve yarattığı
sıkıntıyı değerlendirir: sanrılar, varsanılar, ajitasyon, depresyon,
anksiyete, öfori, apati, disinhibisyon, iritabilite, anormal motor
davranışlar, geceleri çıkan davranışlar ve iştah ile yeme bozuklukları.
Alzheimer hastalığı için global ölçekler
Global ölçekler hekimin son muayeneden bu yana Alzheimer hastalığı
olan kişideki genel değişikliği değerlendirmesini temel alır ve
bilişsel, işlevsel, ve davranışsal alanları içerirler. Genellikle yeni
tedavilerin klinik denemelerinde kullanılırlar. Global ölçeklerin
ardındaki fikir şudur, eğer bir doktor görüşme temelinde bir değişiklik
algılıyorsa, büyük olasılıkla o değişiklik klinik olarak anlamlıdır.
En yaygın kullanılan global ölçekler Değişikliğe dair Klinik Global
İzlenim (Clinical Global Impression of Change -CGI-C) ve Hekim
Görüşmesine-Dayalı Değişiklik İzlenimidir (Clinician’s Interview-Based
Impression of Change-CIBIC); bakımverenin görüşü de dahil ediliyorsa
ölçeğe CIBIC+ denir.
Alzheimer hastalığının şiddetini ölçen testler
Alzheimer hastalığının evrelerini ölçen birkaç ölçek vardır. Bu
ölçekler, olağan yaşamı bağlamında hastanın performansını yorumlar.
Evreleme ölçekleri arasında şunlar sayılabilir:
Klinik Demans Derecelendirmesi (Clinical Dementia Rating –CDR)
Bu test bellek, yönelim, yargılama, problem çözme, toplum içi
ilişkiler, ev ve hobiler ve özbakımı değerlendirir. Ölçümler hastaye
test verilmesi ve hasta ve bakımverenle görüşülmesine dayanır. Demansı
beş ana evreye böler –yok, kuşkulu, hafif, orta ve şiddetli.
Alzheimer Hastalığı Değerlendirme Ölçeği (Alzheimer’s Disease Assessment Scale -ADAS)
Bilişsel ve bilişsel-olmayan birer alt ölçekten oluşur. Bilişsel alt
ölçekten bilişsel testler bölümünde söz edilmektedir. Bilişsel-olmayan
bölüm duygudurum, ajitasyon, sanrılar ve varsanıları inceler. Test ağır
demanslı hastalarda kullanılamayacak kadar uzun ve karmaşıktır.
Global Kötüleşme Ölçeği (Global Deterioration Scale –GDS)
Yedi puanlı bu derecelendirme ölçeği Alzheimer hastalığı olan
kişilerin klinik değerlendirmesi için en yaygın kullanılan testlerden
biridir ve genellikle araştırma amaçlı kullanılır. Evreler 1 (bilişsel
gerileme yok –hiç bellek kaybı yok) ile 7 (çok ağır bilişsel gerileme
–bütün sözel yetiler kaybedilmiş, idrar inkontinansı, yürüme yetisi
kaybolmuş) arasındadır.
|